Architekt i sprzedaż praw autorskich a 50% kosztów

Czyli wszystkie tematy związane z prawem dla architektów, uprawnieniami zawodowymi i dziedzinami związanymi z tą tematyką.

Architekt i sprzedaż praw autorskich a 50% kosztów

Postprzez didee » Śr gru 03, 2014 4:28 pm

Postanowiłam o tym napisać, ponieważ pomimo wielu informacji jakie można odnaleźć w internecie, żaden do którego udało mi się dotrzeć nie opisuje rzetelnie kiedy tak naprawdę architekt lub projektant może skorzystać z „przywileju” rozliczenia podwyższonych kosztów uzyskania przychodu i jak to faktycznie wygląda. Otóż możemy z niego skorzystać zarówno w przypadku wykonywania umowy o dzieło, umowy zlecenia ale również umowy o pracę. O czym wie niewiele osób.
Opis opieram na własnych doświadczeniach i próbie rozliczenia 50% kosztów uzyskania przychodów z pracy jako asystentka architekta i architekt.
Zgodnie z Ustawą o podatku dochodowym od osób fizycznych każdy kto jest twórcą dzieła i rozporządza swoimi prawami autorskimi, czyli przekazuje je np. na inwestora, zleceniodawcę lub pracodawcę (z wyłączeniem osób samo zatrudnionych pracujących w oparciu o własną działalność gospodarczą) ma prawo rozliczenia 50 % kosztów uzyskania przychodów. Dotyczy to m.in. architektów ( uprawnionych i nieuprawnionych) oraz asystentów architekta a także projektantów (np. wnętrz)

Ustawa mówi o tym wydawałoby się dość wyraźnie: cyt:
Art. 22. 9. Koszty uzyskania niektórych przychodów określa się:
3) z tytułu korzystania przez twórców z praw autorskich i artystów wykonawców z praw pokrewnych, w rozumieniu odrębnych przepisów, lub rozporządzania przez nich tymi prawami - w wysokości 50% uzyskanego przychodu, z zastrzeżeniem ust. 9a, z tym że koszty te oblicza się od przychodu pomniejszonego o potrącone przez płatnika w danym miesiącu składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 2 lit. b, których podstawę wymiaru stanowi ten przychód;
Owe odrębne przepisy to Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych
W ustawie o prawie autorskim możemy przeczytać, co uważa się za utwór:
Art. 1.
1. Przedmiotem prawa autorskiego jest każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalony w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia (utwór).
2. W szczególności przedmiotem prawa autorskiego są utwory:
6) architektoniczne, architektoniczno-urbanistyczne i urbanistyczne,
zgodnie z
Art. 9.
1. Współtwórcom przysługuje prawo autorskie wspólnie.
W kolejnych paragrafach czytamy:
Art. 12.
1. Jeżeli ustawa lub umowa o pracę nie stanowią inaczej, pracodawca, którego pracownik stworzył utwór w wyniku wykonywania obowiązków ze stosunku pracy, nabywa z chwilą przyjęcia utworu autorskie prawa majątkowe w granicach wynikających z celu umowy o pracę i zgodnego zamiaru stron.
2. Jeżeli pracodawca, w okresie dwóch lat od daty przyjęcia utworu, nie przystąpi do rozpowszechniania utworu przeznaczonego w umowie o pracę do rozpowszechnienia, twórca może wyznaczyć pracodawcy na piśmie odpowiedni termin na rozpowszechnienie utworu z tym skutkiem, że po jego bezskutecznym upływie prawa uzyskane przez pracodawcę wraz z własnością przedmiotu, na którym utwór utrwalono, powracają do twórcy, chyba że umowa stanowi inaczej. Strony mogą określić inny termin na przystąpienie do rozpowszechniania utworu.
3. Jeżeli umowa o pracę nie stanowi inaczej, z chwilą przyjęcia utworu pracodawca nabywa własność przedmiotu, na którym utwór utrwalono.
Art. 13.
Jeżeli pracodawca nie zawiadomi twórcy w terminie sześciu miesięcy od dostarczenia utworu o jego nie przyjęciu lub uzależnieniu przyjęcia od dokonania określonych zmian w wyznaczonym w tym celu odpowiednim terminie, uważa się, że utwór został przyjęty bez zastrzeżeń. Strony mogą określić inny termin.

Podsumowując: jeśli ktoś pracuje w oparciu o umowę o pracę jako architekt, asystent architekta lub projektant, opracowuje projekty, na projektach widnieje jego imię i nazwisko niezależnie do tego jaki to jest projekt ( budowlany, wykonawczy czy koncepcyjny, w wersji papierowej czy elektronicznej) , przekazuje swoje projekty pracodawcy i nie ma od niego zwrotów, to ma prawo do odliczenia od przychodu 50 % kosztów.
Jednak tyle w teorii a ile w praktyce.
Otóż odliczenie 50% kup (kosztów uzyskania przychodów) nie jest już takie proste jakby to wynikało z przepisów, które wydają się być oczywiste.
W praktyce mamy do czynienia z Urzędem Skarbowym, który jak wiadomo zrobi wszystko aby zedrzeć z każdego obywatela ile tylko się da i jak się da. I kiedy np. architekt chce rozliczyć takie 50 % kup musi najpierw udowodnić że te 50 % mu się należą. Organy podatkowe nie są upoważnione do interpretowania ustawy o prawach autorskich, a tym samym do stwierdzenia, czy dana osoba jest twórcą w rozumieniu przepisów Ustawy o prawie autorskim, co często stanowi problem.
Częstym problemem są różne interpretacje podatkowe w podobnych sprawach wydawane przez różne Izby Skarbowe oraz brak jednoznacznego stanowiska jakie warunki i zapisy umowne gwarantują możliwość rozliczenia 50 % kup. Wszystko zależy więc od Urzędu Skarbowego, w którym się rozliczamy. Z obserwacji i po przeczytaniu wielu orzeczeń sądowych wynika że struktury podatkowe w woj. mazowieckim i śląskim są bardziej przychylne podatnikom w podobnych sprawach niż np. w woj. łódzkim.
Co zrobić aby mieć możliwość skorzystania z zapisów prawa na własną korzyść jako pracownika:
Nie wystarczy sama umowa o pracę, w której widnieje nazwa stanowiska a nawet opis sprawowanej funkcji. Po pierwsze trzeba udowodnić US, że powstał utwór i że jako pracownik jesteś jego twórcą lub współtwórcą, po drugie należy udowodnić że pracodawca go przejął od pracownika, ale to jeszcze nie wszystko.
Musisz wykazać, które prace wykonywane w ramach stosunku pracy były twórcze, bo oprócz twórczej pracy pracownik wykonuje tzw” typowe obowiązku pracownicze” . Gdzie szukać definicji racy twórczej i „typowych obowiązków pracowniczych”, to już jest zupełnie wolna interpretacja. Ale zwyczajowo przyjmuje się , że np. kserowanie dokumentacji , jej wydruk lub czas poświęcony na ręczne podpisywanie projektów to już nie jest praca twórcza pomimo, że służy powstaniu utworu. W każdym razie należy rozdzielić pracę twórczą od nie-twórczej, bo tylko od tej twórczej należy się 50 % kup. Ale to też nie wszystko.
Urząd Skarbowy wymaga, aby umowa o pracę określała jaka część wynagrodzenia przypada na wynagrodzenie uzyskane z rozporządzenia prawami autorskimi i pracę twórczą w ramach świadczonego stosunku pracy, np.: 50%, 70% czy może 80%. Ale najlepiej wpisać konkretną cześć wynagrodzenia.
Np 100 % wynagrodzenia to 4000 zł, ale praca twórcza obejmuje 50 % czasu pracy, czyli 50% x 4000 zł = 2000 zł. I dopiero od tych 2000 można odliczać 50% kosztów uzyskania przychodów w ramach utworu/utworów które przechodzą na własność pracodawcy.
Niestety zawsze przy określaniu tych procentów z góry będzie to tylko szacunek. Realny procent pracy poświęconej na pracę twórczą można tak naprawdę określić dopiero na koniec miesiąca lub po powstaniu projektu, bo może być tak że np. 2 m-ce pracowaliście nad czymś a później pracodawca zrezygnował z projektu i go od Was nie będzie chciał bo klient się rozmyślił i projekt zostanie u Ciebie jako autora. W innym przypadku będą to spekulacje.
Jeśli ktoś chce skorzystać z prawa do rozliczenia 50 % kosztów uzyskania przychodów to musi zadbać o odpowiednie zapisy w umowie, ponieważ jeśli tego zabraknie US zrobi wszystko aby szary podatnik nie mógł skorzystać z art. 22 updof, czyli:
1. podać stanowisko pracy
2. opisać zakres wykonywanej pracy ( tu najlepiej wypisać wszystkie rodzaje prac twórczych w jakich pracownik może brać udział)
3. określić kwotę uzyskiwanego przychodu z pracy twórczej
4. dodać wyraźny zapis o przeniesieniu majątkowych praw autorskich na pracodawcę.
Oprócz tego
na koniec każdego miesiąca przygotować rozliczenie czasu pracy z podziałem na pracę twórczą i „typowe obowiązki” pracownicze, z opisem projektów w których brało się udział , podpisać i dać do podpisu pracodawcy. Najlepiej jak czas pracy twórczej będzie pokrywał się z tym co zostało zawarte w umowie o pracę ( niestety to spekulacje, ale z własnych doświadczeń widzę, że US woli coś takiego niż rzeczywistość)
A na koniec roku rozliczyć 50 % kup od przychodu z pracy twórczej. Do reszty należy stosować ustawowe koszty uzyskania przychodu ( na rok 2014 jest to 111,25 zł miesięcznie).
Tak naprawdę rzeczywiste koszty uzyskania przychodów powinna rozliczać księgowa, która obsługuje daną firmę, ale nie musi, bo to po stronie podatnika leży obowiązek rozliczenia wg przysługujących mu praw i obowiązków. Poza tym często księgowe nie mają pojęcia o tym, że architektom nieuprawnionym i projektantom należy się takie prawo, ponieważ podobnie jak organy podatkowe nie potrafią zinterpretować Ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Bardzo często nawet sami pracodawcy nie wiedzą o tym, że takich pracowników tez obejmuje Ustawa o prawie autorskim. Wg ogólnie przyjętego przekonania jakie obserwuję o prawa autorskie dba się dopiero wówczas,kiedy ktoś ma uprawnienia i własnoręcznie podpisuje projekty. Otóż nie !!! Twórcą jest każdy kto stworzy utwór (w tym wypadku projekt) i jest wpisany w tabelkę projektu. Dodatkowy problem to skąpe w treści umowy o pracę, w których nie dba się o właściwe zapisy.
Należy również pamiętać, że każdy podatnik ma prawo do korekty rozliczeń na 5 lat podatkowych wstecz. Więc jeśli ktoś stwierdzi, że miał prawo do rozliczenia 50 % kup już wcześniej warto zawalczyć i złożyć wniosek o stwierdzenie nadpłaty podatku. Tylko należy się do tego odpowiednio przygotować. Pomaga w tym wszystkim wcześniejsze uzyskanie interpretacji podatkowej od właściwej Izby Skarbowej, która wydaje takową na wniosek wnioskodawcy w oparciu o zgromadzone dowody (dokumenty). Ale zanim IS rozpatrzy taki wniosek może żądać informacji opisanych powyżej. Dobrze jest zatem zgromadzić właściwe dla sprawy dokumenty i działać !!!

Jeśli chcecie wiedzieć więcej to piszcie.
Jestem ciekawa doświadczeń innych osób z branży i tego jak to jest regulowane w pracowniach. Ta kwestia dotyczy nie tylko branży architektonicznej, ale każdej innej.
Ostatnio edytowano Wt gru 09, 2014 10:39 am przez didee, łącznie edytowano 3 razy
didee
 
Posty: 4
Dołączył(a): Śr gru 03, 2014 4:10 pm

Re: Architekt i sprzedaż praw autorskich a 50% kosztów

Postprzez didee » Cz gru 04, 2014 12:56 pm

...w ten sposób można wstecz odzyskać od kilkunastu do kilkudziesięciu PLN, w zależności od tego jakie kto miał wynagrodzenie.
didee
 
Posty: 4
Dołączył(a): Śr gru 03, 2014 4:10 pm


Powrót do Prawo, Uprawnienia

Kto przegląda forum

Użytkownicy przeglądający ten dział: Brak zidentyfikowanych użytkowników i 2 gości

cron